السيد محمد باقر الصدر ( مترجم : رضا اسلامى )

79

دروس في علم الأصول ( الحلقة الأولى ) ( قواعد كلى استنباط ) ( فارسى )

است : يا مفردات بحث ( و به تعبير ديگر الفباى بحث ) به آسانى دانسته مىشود و براى طلّابى كه حلقهء دوم را در دست دارند قابل فهم است ، و يا احتياج شديد به دانستن تمام آن مقدار در همان حلقه دوم است . چرا كه برخى از مسائل ديگر كه در حلقهء دوم مىآيد در ارتباط با فهم آن بحث به طور كامل است . و يا به هر دو جهت ، چنان كه در بحث سيره و راههاى اثبات معاصرت آنكه - قبلا اشاره شد - چنين است . اين بحث ، بحث عرفى است و به زودى دانسته مىشود و طلبه‌اى كه در حد حلقهء دوم است احتياج به تمرين علمى بيشتر براى درك كامل مطلب ندارد . در عين آنكه دانستن اين حجم از مطالب ، پايه و اساسى است براى دانستن روش استدلال به سيره بر حجيت خبر ثقه و حجيّت ظهور و حجيت اطمينان كه در همين كتاب آمده است . هشتم : ما در الفاظ عباراتى كه براى بيان مطالب اصولى به كار گرفته مىشود تغيير مهمى ايجاد نكرديم و نخواستيم كه عبارت در حلقات سه‌گانه برطبق اسلوب جديد و در قالب تعابير نو باشد . آرى تنها در حلقهء اوّل تلاش كرديم تا حدى چنين باشد ، اما در حلقهء دوم و سوم درصدد آن بوديم كه عبارت سالم و رسا باشد و تعابير جديد را به كار نگرفتيم . بدين جهت روح كلى عبارات و الفاظ در حلقهء دوم و سوم نزديك به همان عبارات و الفاظ شناخته شده در كتب علمى و اصولى است . گرچه عبارات ما از نظر سلامت و وضوح و رسانندگى معنا نسبت به كتب ديگر امتياز دارد . و اين نه به جهت عدم اعتقاد ما به اهميت پرورش طلّاب حوزه برطبق اسلوبهاى جديد ادبى و تعابير نوست ، بلكه به دو جهت ديگر است كه اهميت بيشترى دارد : يك جهت آن است كه ما مىخواهيم طلبه به تدريج قدرت مراجعه به كتب علمى و اصولى معمول و فهم آنها را پيدا كند . و اين هدف برآورده نمىشود جز آنكه او را به عبارات و الفاظى نزديك به عبارات و الفاظ همان كتب مخاطب قرار دهيم . ازاين‌رو در حلقات سه‌گانه مطالب اصولى را در قالب همان مصطلحات - كه در كتب معمول استفاده مىشود - بيان مىكنيم ، حتى اگر تركيب لفظى اين مصطلحات نادرست باشد . اما اگر حلقات سه‌گانه را با انشاى جديد عربى و اسلوبى نو بنويسيم و به جاى